Tarihin İşaret Fişekleri

TARİHİN  İŞARET  FİŞEKLERİ

Süleyman PEKİN yazdı...

Bazen bir spor müsabakası seyrederseniz ki örneğin olimpiyattır; gülle atma için

Macar Sporcu atış bölgesine gider. İsmi gözünüze çarpar ve bakarken düşüncelere dalarsınız: “Lajos Kürthy – HUN” Macar gülle atıcının soyadı; hem Türk kökeninin hem de Kürt uruğunun Hungarya’ya / Macaristan’a gidişinin ıspatı gibi durmaktadır.

            Veya İtalya – Fransa, Avrupa Kupası Şampiyonluk Maçı oynanmaktadır. İkinci yarı Andrea Barzagli diye bir oyuncu girer İtalya Millî Takımı’na; soyadı maçtan daha çok dikkatinizi çeker. Barzag, Berzeg; Kafkas veya Çerkes kökenli topluluklarda mühim soyadlarındandır. Hele bu ad; -lı, -li gibi Türkçeya mahsus bir iyelik ekiyle yeniden kelimeleştirilmişse araştırmaya değerdir. Bakarsınız ki Barzagli; Fiesole doğumludur, Fiesole Etruria denilen eski Etrüsk bölgesindedir ve şehir armasında ayyıldız bulunmaktadır.

                 

Onomastik (isimbilim) bir ilim dalıdır. Belki biraz Yalçın Küçük’le tanındı ama o Türk ve İslam tarihinin tüm önemli değerlerini İbranî kökenli çıkarmaya kodlanmıştı; bizse mevcut Türk ve İslam tarihimizin dışında kalan değerleri arayıp bulmaya, daha doğrusu üzerlerindeki örtüyü elde ettiğimiz verilerle kaldırmaya çalışıyoruz. Zamanla ve zihinsel olarak tecessüsî bakmaya alışıyoruz.

 

  A s y a   C o ğ r a f y a y a    D ü ş ü r d ü ğ ü m ü z    İ z l e r…

 

Aldan Nehri(Aldan River): Saha / Yakut Cumhuriyeti’ni güneyden kuzeye kateden 2 bin kilometrelik nehir.

Amuderya(Amur Darya): Mâveraünnehir’in güney hattı. Daha da Türkçesi Ceyhun (Jayhoun) Nehri.

Amur Nehri(Amur River): Moğolistan’dan Mançurya’ya, diğer ismiyle Kara Müren (Black River).

Angara Nehri(Angara River): Doğu Sibirya’nın uzun ırmaklarından. O kadar ki ismen Ankara’ya dek uzanıyor.

Aral Gölü(Aral Lake) : Şimdilerde yanlış politikalardan dolayı 3’te 2’sinin kurumasıyla meşhur. Türkçede yaygın soyadlarındandır.

Asya(Asia) : Dünyanın en büyük ve en eski kıtasının adı Türkçe. Türklerde kız çocuklarına konulan isimlerden. Muhtemelen As’lardan (Ast, Oset) geliyor.[1]

Balkaş Gölü(Balkash Lake): Ortaasya’nın ortasındaki göl. Bal ve Kaş’ın birleşmesi..

Bayan Şar(Bajan Char): Bugün Çin’in Kinghai Eyaleti’nde kalan Orta Asya’nın doğu sınırlarındaki ulu dağlar.

Baykal Gölü(Baikal Lake): Dünyanın en derin gölü. Yaygın Türkçe soyadlarından..

Gökırmak(Yangçe River): Çin’in en uzun ırmağı. Himalayalar’dan doğar, Kastamonu’da Kızılırmak’a kadar benzeş kol olur.

İrtiş Nehri(Irtysh River): Çin’den Sibirya’ya 4 bin kilometrelik nehir. Eski Türkçe Ertiş.

Hazar Denizi(Caspian Sea) : Dünyanın en büyük gölü olduğu için ‘deniz’ olarak tabir edilir. Hazar Türklerinin hatırası.. Azeriler de aslında H’azerî (Hazarlı, Hazar’ın batı yakası). Hem isim hem soyisim.

Hazaribağ(Hazaribagh Tange): Hindistan’ın kuzeyindeki Bihar Eyaleti’nin güney platosu ve önemli şehirlerinden biri. Hazar-lı-bağ anlamında bir Türk bakiyesi)

Kadırgan Dağları (Khingan Mountains) : Türklerin ilk anayurdu Ortaasya’nın doğu sınırı. Türkiye’ye “Kadırga” olarak gelmiş.[2]

Kafkaslar(Caucasus) : Nam-ı diğer Kaf Dağı. Hem dağ silsilesi hem de zorlu coğrafya. Adı Kov Türklerinden gelse de tüm Türkler için ‘Kavimler Kapısı’. Yaygın firma ve soy adlarından..

Kama Nehri(Kama River): Volga’nın Udmurtistan’daki kolu. Manilerimizde ve türkülerimizde bolca kama vardır.

Kara Deniz(Kara Sea): Kuzey Buz Denizi’nde Obi ve Yenisey Nehirlerinin döküldüğü deniz.

Kara Geçit (Kara Strait): Büyük Novaya Zemlya Adası ile Rusya anakarasına en yakın Vaygaş Adası arasındaki boğazın adı.

Kara Nehir (Kara River): Pay-Koy Dağları’ndan Baydarata Körfezi’ne dolayısıyla da Kara Deniz’e dökülen nehrin adı.

Karakum Çölü(Karakum Desert): Türkmenistan’ın meşhur çölü. Aynı zamanda soyadlarımızdan..

Karanlık Dağları(Kunlun Mountains): Ortaasya’nın güneyinde Doğu Türkistan’la Tibet’i ayıran dağlar. Benzeri Anadolu’da (Hakkâri) da var.

Katun Nehri(Katun River): Altay Dağları’ndan doğan Altay Özerk Cumhuriyeti nehri. Evdeki ‘hatun’dan geliyor.

Kızılkum Çölü(Kyzyl Kum Desert): Özbekistan’ın meşhur çölü. Aynı zamanda soyadlarımızdan..

Manaslu: Nepal’in 8 bin 156 metre uzunluğundaki tepesi; Kırgız destan kahramanı Manas ve Türk kültürü Himalayalar’a kadar uzanmış)

Moskova: Her ne kadar içinde –ova olsa da Mosk sözcüğü Türkçe değil. Ama Başkent Moskova’yı Türk/Türkçe kökenli semtler çepeçevre çevrelemiş: Karaçarova, Tatarova, Çerkezova, İzmailova, Ocakova, Saburova, Birolova, Kuşkova, Sertanova, Amincevo, Kunçova, Golcanova, Uzköşe, Toplicistan..

Obi Nehri(Ob River): Ortaasya’dan Kuzey Buz Denizi’ne uzanan toplamda 5 bin kilometrelik nehir. Ob yani karşıki nehir.

Sarıırmak(Yellow River): Çin’in en eski, en uzun nehirlerinden.. Doğduğu yerdeki Uygurlar Serik Irmak diyorlar.

Sırderya(Syr Darya) : Nam-ı diğer Seyhun. Seyhan ve Ceyhan olarak Mâveraünnehir’den (Özbekistan) Çukurova’ya uzandılar.

Sibirya(Siberia) : Koca coğrafya, Sabar / Sibir Türklerinin hatırası.

Sulu Denizi(Sulu Sea): Filipnler ile Borneo arasındaki deniz. Bir zamanlar Sulu Sultanlığı’na isim vermişti. Türkçedeki anlam ve telaffuzunda..

Taklamakan Çölü(Takla Makan Desert): Doğu Türkistan’ın ve Çin’in meşhur, Dünyanın ikinci büyük kum çölü.

Tanrı Dağları(Tian Shan Mountains): Meşhur sloganımız;[3] Türk Dağları.. Doğu Türkistan’ın tam ortası.. Belki de insanlığın başladığı yer.

Tarım Havzası(Tarim Basin): Ortaasya’nın doğusundaki Cennet. Türkçedeki tarım faaliyeti buradan başlar. Karız Kanalları ve Türk mumyalarıyla meşhur.

Timor Denizi(Timor Sea): Avustralya ile Timor Adası arasındaki deniz. Doğu Timor bağımsız, Batı Timor halen Endonezya’da ama her ikis de Timur’dan geliyor.

Tonghan-manKörfezi : Kuzey Kore’nin Japon Denizi’ndeki körfezi; Dongan Adam yada Donk Han anlamında.

Ural Dağları(Ural Mountains) : Asya ile Avrupa’yı ayıran dev ve dikey sıradağ silsilesi. Türkçede hem isim hem soyadı.

Üşür Irmak(Uchur River): Yakutistan (Sakha) nehirlerinden. Sibirya’nın doğusu olduğu için Üşümesi normal.

Yenisey Nehri(Yenisey River): Kuzey Buz Denizi’ne dökülen en büyük nehir. Yeni-su anlamında..

Volga Nehri (Volga River): Avrupa Kıtası’nın en uzun nehri. Bizde hem isim hem de soyisim olarak eski şekli olan İdil / İtil meşhurdur.

 



[1] As(t)’lar – Astakoz, Az’lar – Aztek, Os’lar – Osetya.

[2] Belki de ilk Yayla şenliği Kadırgan Ormanı’nda başlamıştır.

[3] “Tanri Dağı kadar Türk, Hira Dağı kadar Müslüman”

Sosyal Medyada Paylaş:

Facebook PaylaşımıTwitter Paylaşımı

Yorum ekle


Güvenlik kodu
Yenile