Teşkilat-I Esasiye Kanunu (Mülga)

Teşkilat-I Esasiye Kanunu (Mülga)
TEŞKİLAT-I ESASİYE KANUNU, Resmi Gazete
Kanun Numarası: 85
Kabul Tarihi: 20/01/1921
 
Yayımlandığı Resmi Gazete Tarihi: 07/02/1921 (1-7 Şubat 1337)
 
 
Madde 1 – Hakimiyet bilakaydüşart milletindir. İdare usulü halkın mukadderatını bizzat ve bilfiil idare etmesi esasına müstenittir.
 
Madde 2 – İcra kudreti ve teşri selahiyeti milletin yegane ve hakiki mümessili olan Büyük Millet Meclisinde tecelli ve temerküz eder.
 
Madde 3 – Türkiye Devleti Büyük Millet Meclisi tarafından idare olunur ve hükümeti “Büyük Millet Meclisi hükümeti” unvanını taşır.
 
Madde 4 – Büyük Millet Meclisi vilayetler halkınca müntehap azadan mürekkeptir.
 
Madde 5 – Büyük Millet Meclisinin intihabı iki senede bir kere icra olunur. İntihap olunan azanın azalık müddeti iki seneden ibaret olup fakat tekrar intihap olunmak caizdir. Sabık heyet lahik heyetin içtimaına kadar vazifeye devam eder. Yeni intihabat icrasına imkan görülmediği takdirde içtima devresinin yalnız bir sene temdidi caizdir. Büyük Millet Meclisi azasının her biri kendini intihap eden vilayetin ayrıca vekili olmayıp umum milletin vekilidir.
 
Madde 6 – Büyük Millet Meclisinin heyet-i umumiyesi Teşrinisani iptidasında davetsiz içtima eder.
 
Madde 7 – Ahkam-ı şeriyenin tenfizi, umum kavaninin vazı, tadili, feshi ve muahede ve sulh akdi ve vatan müdafaası ilanı gibi hukuk-u esasiye Büyük Millet Meclisine aittir. Kavanin ve nizamat tanziminde muamelat-ı nasa erfak ve ihtiyacat-ı zamana evfak ahkam-ı fıkhiye ve hukukiye ile adab ve muamelat esas ittihaz kılınır. Heyet-i Vekilenin vazife ve mesuliyeti kanun-u mahsus ile tayin edilir.
 
Madde 8 – Büyük Millet Meclisi, hükümetinin inkısam eylediği devairi kanun-u mahsus mucibince intihap-kerdesi olan vekiller vasıtası ile idare eder. Meclis icrai hususat için vekillere veçhe tayin ve ledel-hace bunları tebdil eyler.
 
Madde 9 – Büyük Millet Meclisi Heyet-i Umumiyesi tarafından intihap olunan reis bir intihap devresi zarfında Büyük Millet Meclisi Reisidir. Bu sıfatla Meclis namına imza vazına ve Heyet-i Vekile mukarreratını tasdika selahiyettardır. İcra Vekilleri heyeti içlerinden birini kendilerine reis intihap ederler. Ancak Büyük Millet Meclisi Reisi, Vekiller heyetinin de reis-i tabiisidir.
 
Madde 10 – Türkiye coğrafi vaziyet ve iktisadi münasebet nokta-i nazarından vilayetlere, vilayetler kazalara münkasem olup kazalar da nahiyelerden terekküp eder.
 
Madde 11 – Vilayet mahalli umurda manevi şahsiyeti ve muhtariyeti haizdir. Harici ve dahili siyaset, şeri, adli ve askeri umur, beynelmilel iktisadi münasebat ve hükümetin umumi tekalifi ile menafii birden ziyade vilayata şamil hususat müstesna olmak üzere Büyük Millet Meclisince vazedilecek kavanin mucibince Evkaf, Medaris, Maarif, Sıhhiye, İktisat, Ziraat, Nafia ve Muavenet-i içtimaiye işlerinin tanzim ve idaresi vilayet şuralarının selahiyeti dahilindedir.
 
Madde 12 – Vilayet şuraları vilayetler halkınca müntehap azadan mürekkeptir. Vilayet Şuralarının içtima devresi iki senedir. İçtima müddeti senede iki aydır.
 
Madde 13 – Vilayat Şurası, azası meyanında icra amiri olarak bir reis ile muhtelif şuabatı idareye memur azadan teşekkül etmek üzere bir idare heyeti intihap eder. İcra selahiyeti daimi olan bu heyete aittir.
 
Madde 14 – Vilayette Büyük Millet Meclisinin vekili ve mümessili olmak üzere vali bulunur. Vali, Büyük Millet Meclisi hükümeti tarafından tayin olunup vazifesi devletin umumi ve müşterek vezaifini rüyet etmektir. Vali yalnız devletin umumi vezaifiyle mahall-i vezaif arasında tearuz vukuunda müdahale eder.
 
Madde 15 – Kaza yalnız idari ve inzibati cüzü olup manevi şahsiyeti haiz değildir. İdaresi Büyük Millet Meclisi hükümeti tarafından mansup ve valinin emri altında bir kaymakama mevdudur.
 
Madde 16 – Nahiye, hususi hayatında muhtariyeti haiz bir manevi şahsiyettir.
 
Madde 17 – Nahiyenin bir şurası, bir idare heyeti ve bir de müdürü vardır.
 
Madde 18 – Nahiye şurası, nahiye halkınca doğrudan doğruya müntehap azadan terekküp eder.
 
Madde 19 -İdare heyeti ve nahiye müdürü, nahiye şurası tarafından intihap olunur.
 
Madde 20 – Nahiye şurası ve idare heyeti kazai, iktisadi ve mali selahiyeti haiz olup bunların derecatı kavanin-i mahsusa ile tayin olunur.
 
Madde 21 – Nahiye bir veya birkaç köyden mürekkep olduğu gibi bir kasabada da bir nahiyedir.
 
Madde 22 – Vilayetler iktisadi ve içtimai münasebetleri itibariyle birleştirilerek, umumi müfettişlik kıtaları vücuda getirilir.
 
Madde 23 – Umumi müfettişlik mıntakalarının umumi surette asayişinin, temini ve umum devair muamelatının teftişi, umumi müfettişlik mıntakasındaki vilayetlerin müşterek işlerinde ahengin tanzimi vazifesi umumi müfettişlere mevdudur. Umumi müfettişler devletin umumi vezaifiyle mahalli idarelere ait vezaif ve mukarreratı daimi surette murakabe ederler.
 
KAYNAK:  http://www.tbmm.gov.tr

 

Sosyal Medyada Paylaş:

Facebook PaylaşımıTwitter Paylaşımı

Yorum ekle


Güvenlik kodu
Yenile